| yerel kelimeler |
| dursunaligil (ilyas bayır) |
|
A Acdahar : ejderha Aces : ajans,haber Ahırbeşik : son doğum son çocuk Alaf : hayvan yemi Annaama gel : görüp anlayabileceği bir yer Arı oğlu : epey çok Aşbuğaz : yemek kastıyla giden düğüncü Aşlık : dövüldükten sonra kurutulan buğday Ayakcak : üzerinde el yıkanıp abdest alınan kase
B Badal : ağacın dalı Bahraç: bakırdan küçük kova Bardabaş : yaramaz Bazlama : sacda pişirilen yuvarlak ekmek Biçkü : testere türü Bilev taşı : kesici araçları iyeleyen alet Boyunduruh : çift süren hayvanları birlikte yürüten ağaç çember Boz : sürülmemiş toprak Bozoo : buzağı Bühme vurmak : sertçe kıvrılma
C Camış : manda Caplama : ağaç türü Carsa : ipekli yünlü bir kumaş,jarse Cartıl olmak : idmansız çalışıp yorulmak Cenih armudu : armut türü Cerse : inek türü Ceyran : elektrik Cırcır : fermuar Cıttık kuş : küçük kuş Cızlavat : lastik ayakkabı Cilim : toprak türü Cim kadar : çok küçük Cin tava : küçük tava Culban : bezelye türü Cüce : civciv
Ç Çandu : evin duvarı Çangal : fasulye sırığı Çara : ineklerin çiftleşme döneminde salgıladıkları şey Çardah : tuvalet yada salon Çıkrık kapı : bahçe kapısı Çıltu : çalılık yer Çiğin : omuz Çit : içine mısır doldurulan ambar Çördek : diken Çördük : armutun küçüğü Çöötmek : küçük abdest Çürük kirmidi : sarı renkte bir mantar
D Daanama : tipik bulma Damızlık : süt mayası yoğurt Danadaşak : erik türü Darı : mısır tanesi Dastar : kilim türü Davuz çiçeği : bir çiçek türü Dırmuh : tarak biçiminde tarım aracı,tırmık Dihme : fidan yada genç ağaç Diiren : harmanda sapları yayan çatallı araç Dikilgen : nefes alışlarda karın bölgesinden acıma duygusu gelmesi Dimbilek : tepe takla Dokuz aylık : bir futbol oyunu Dolak : boyun atkısı Dolamacık : parmağın iltihaplanıp şişmesi Dömelmek : çömelmek Döönemek : tepinmek Döş : göğüs Duncukmak : nefessiz kalmak Düdüklük : bir ağaç Dürzü : (aslen bir mezheptir)aşağılamak için kullanılır Düve : 2-3 yaşlarında ki dişi dana Düven : harmanda ekin üzerinden çekilen kızak
E Ebem armutu : armut türü Eci : kız kardeş bacı Eğen : elbise Etekcek : etek altına giyilen bir giysi Erişmek : (meyvalar için) olgunlaşmak Eme : hala Evmek : ağır almak
F Felfecir : vel fecri Fila : hile G Gamaşmak : mayhoşluk Geğel fındık : fındığın kozalaktan ayrılmış hali Gelev: farenin büyüğü,keme Geyik kirmidi : mantar türü Gidişmek : kaşınmak Gilik : hamur-yumurtalı ince ekmek Girebi : balta türü Gooz : yarım Göden : kurbağa Göğermek : yeşermek Göv böğce : taze fasulye Göynümek : olgunlaşmayı da öte geçmek Grav : kırağı Guguk : kuş türü Gücük : bir ay adı Günnük : gurbet işçiliği
H Haçan : ne çabuk Haral : büyük çuval Hardal atmak : yaramazlık yapmak Hatemezlik : aksilik,yaramazlık Hayat : ahırın girişinde ön bölme Hedik : kar ayakkabısı Hedü : bir ses duyduğunu belirtmek için susun anlamında kullanılır Hekaa : hikaye Helle : çorba Herasıl : her halde Herik : piliç Herük : ihtiyarlar ve kocalar için kullanılır He’y : sırtlık sepet Hırdolayı : etraflıca Hırgıl : elma ve armutun fırında kurutulmuşu Hıraktu : bahçe etrafının çevrilmesi Hızar : ağaç biçen biçki Holluk : fol Horata : asılsız söz Hoşuk : hoşaf Hovta : hafta Höngül : patates
I Islama : sulu ve salçalı patates yemeği Işkın : fındığın ince dalları Izgar : zayıf cılız
İ İğvermek : çağrı sesini cevaplamak İkileme : mısır 40-50 santim olunca içini kazma İlistir : süzgeç İnge : yenge İmerci : imece İskele : tahta merdiven İt burnu : küçük bir yemiş ve ağacı İt dirseği : göz kenarında çıkan bir kabarcık
K Kalduruk : yenilebilen yapraklı bir bitki Kalem aşısı : ağaç aşılama Kapçık : kabuk Karaçarık : aşağılama sözü Kaş : uçurum Keh : küçük tepe Keseğen : sincap türü Kevük : mısır kabuğu Kıran girmek : bitmek sona ermek Kızıl dambara : hırçın çocuklar için kullanılır Kirmit : mantar Kiske : alakarga kestane kargası Kocuk : kış giysisi Kolan : dokuma yassı ve enli bağ Kösele : kesiçi araçları iyeleyen bir alet Körş : kullanışlı çatı Kunguluk : baykuş Kuruluk: yüksekçe yer Kuşkirazı : mahlep Kuytak : çukurca yer Kütük : iskemle oturmalık Külyoğşuk : bit yavrusu Küntüm tavuk : kuyruk bölümü düz bir tavuk türü Küskü : sopa
M Mada : iştah Mağza : ahşap yayla evleri Maşak : fındığı topladıktan sonra artakalanları toplamak Mincüklemek : az az yemek Meel : çapa Melevcen : yaprakları yenen bir bitki Mürde : müjde
N Nallı kazma : kafası balta olan bir kazma türü
O Ocaklık : eski evlerde ateş yanan yer On onbir : bir futbol oyunu Ortada sıçan : bir futbol oyunu Ot kazmak : mısır 20-30 santim olunca içini çapalama Ovhuru : aykırı
Ö Öğörsemek : ineklerde çiftleşme arzusu Öğsöö : kızgın maşa Öndere : uzun sırık Örüklemek : bağlamak Öyner : tarlada ki işçilerin kazabilecekleri yer Özek : dere içi
P Paaç : ince bir ekmek Palaz fındık : fındık türü Patik : kadın ayakkabısı Pıtık : misket Pıtsal : Mustafa Pisik : ağaç türü Peşkül : el havlusu Poğsumak : buharlanıp ıslanmak Pösten : kilolu kadınlara söylenir Puar : pınar su yalağı
S Sac ayağı : Saçma : serpme Sallı : ağır Samsak : sarımsak Sap öbeği : mısır destelerinin yığılması Sarı av : sarı renkte çiçek açan çalı sibetlenmek : oyalanmak Siğmeç : saklambaç Sivriç : 10-15 cm uzunluğunda tornavidamsı çubuk Somak : mısır soymak Süğlük : ıhlamur ağacı Sütlek : mısırın olgunlaşmamış taneleri Sütleme : bir süt yemeği Süzme : bez ile süzülmüş yoğurt
Ş Şaplak : şamar Şıvgı : ince dal
T Takırcan : ağaçkakan Tam kürümek : ahırı süpürmek Tavukçul : yırtıcı bir kuş Tire tommanı : boy elbisesi Tomburuk : kalın ağaç parçası Tovga : bir yemek türü Töllek : ishal Tömzek : ahırdan hayvan dışkılarının atıldığı delik Tözürgün : rüzgarın karları havalandırması
U Uçuklama : dudakta kabarcık oluşması Uvarmak : tamir etmek Uzlama : rastgele
Y Yağlı : içli pide Yalacan : sığ Yalak : hayvanların su içtikleri kap Yazlık : evlerde salon Yıl sırtı : Yivdin . beyaz tomurcuklu 1-2 m boyunda yeşil bir bitki Yedicek : lades Yedileme : topla oynanan bir oyun Yelevşik : bir bitki Yennik : hafif Yoha : sığ Yumuş : istek dilek
Z Zabunnuk : aşermek Zağar : köpek Zıkkım : zakkum Ziyannık : hayvanların mısır tarlasını talan etmesi Zövvedene :
HAZIRLAYAN : İLYAS BAYIR |
