Yöresel Oyunlar….

Haziran 20, 2008

OYUNUN ADI : Enek Kozak Oyunu (Lalempe)

YAŞ GRUBU : 6-7-8 yaş grubu

GELİŞİM ALANI : Bedensel gelişim,Psikomotor gelişim

AMAÇ :Beceriyi ve dikkati arttırmak,bedensel gelişime yardımcı olmak
MATERYAL : Taş
parçaları

OYUNUN OYNANMASI:

Erkek çocukların oyunudur.Genellikle iki çocuk oynar.Çocuklar yassı taştan birer enek alırlar.Birde taştan yuvarlak bozak yaparlar.Bir daire çizerek kozağı o dairenin merkezine korlar.Biraz ileriyede bir düz çizgi çizerek atış yeri belli olur.Birisi eneği
n üzerine tükürerek öbür oyuncuya ‘’Yaşmısın,kurumusun?’’diye sorar.Eneğini havaya atar.Hangi oyuncunun dediği taraf düşerse o Burhani (ilk atacak) olur.Önce burhani çizgiden kozağı vurmaya atar.Vuramazsa öbürü atar.O’da vuramazsa kimin eneği kozağa yakınsa o önce kozağı vurur.Kozak epeyce gitmiştir.Sonra kendi eneği ile kozağın arasını ayağı ile ölçmeye ve ‘’ lalempe,lulempe,kundura biç’’ diye saymaya başlar.Kozağın yanına varınca oradan ötekinin eneğine vurmak için kendi eneğini atar.Eğer vurursa;’’Kırk üç’’ der.Bu defa oradan kozağı atar.Kozağı vurursa,kozağın gittiği yerle eneğinin arasını ayağı ile ölçmeye ve kırküç’ün üzerine saymaya devam eder.Sayısı elli’ye gelince :’’Elli,sayısı belli.Hasesi,husesi,…(semtin ağa’sı) ağanın tütün kesesi,ak enek ,boz kozak,sivri sinek,bir binek’’ der.O çocuğun bir sayısı olur.Oyun bu sayılardan en çok on adet yapılınca biter.Sonunda oyunu bitiren iki eneği üst üste,kozağıda eneklerin üstüne kor.Oyunu kaybeden bacaklarını açarak ,üst üste ,kozağıda eneklerin üstüne kor.Oyunu kaybeden bacaklarını açarak,üst üste duran enek bozağı açık bacaklarının arasına alır.Kazanan oyuncu arkadan gelerek üst üste duran enekler ve kozağa bir tekme vurur.Oyunu kaybeden o enekleri ve kozağı tekrar eski haline getirene kadar kazanan oyuncu arka arka gitmeye başlar.Kaybeden işini bitirip’de dönüp bakıncaya kadar kazanan arka arkaya gitmeye devam eder.Enekleri düzen oyuncunun bakması ile olduğu yerde durur.Önceden kararlaştırılan ceza eğer binmek ise yenilen oyuncu yenen oyuncunun durduğu yere kadar gider.Kazanan onun sırtına binerek enek kozağın bulunduğu yere kadar sırt’ta gelir.Ceza dövmeli ise kazanan oyuncu kaldığı yerden kaybeden oyuncunun sırtına vura vura ve ‘’Dan du du dan dan’’ diyerek enek kozağın yanına kadar gelirler.Oyun yeniden başlayarak devam eder.

————————————————-

OYUNUN ADI : Gazangup (Kazankup) Oyunu

YAŞ GRUBU : 6-7-8 yaşgrubu

GELİŞİM ALANI : : Bedensel gelişim,Psikomotor,sosyal gelişim

AMAÇ : Beceriyi ve dikkati arttırmak,bedensel gelişime yardımcı olmak
MATERYAL : EL topu

OYUNUN OYNANMASI:

En çok erkek çocukların oyunudur.Oyun oynayan çocukların adedi kadar bir duvar dibine ,el topun girebilecek şekilde,çukurlar eşilir.Bu çukurların ortasına diğerlerinden daha büyükçe bir çukur eşilir.Bu büyük çukurun adı Gazangup’tur.Kazankup’tan başka diğer çukurlar, oyuncular arasında taş tutularak taksim edilir.Çocuklardan 8-10 metre kadar uzak bir çizgi çizilir.Yine taş tutularak birisi ebe olur.Ebe bu çizgi üzerine çömelerek el topunu çukurlara doğru yuvarlar.Top kimin çukuruna girerse o çocuk gelerek ebenin omuzlarına biner.Top başka bir çocuğun çukuruna girinceye kadar ilk çocuk ebenin omuzuna oturur.Eğer yine ebenin omuzundakinin çukuruna top girerese alttaki ebe omuzuna binen çocuğun bacaklarına bir çimdik basarak:’’Bir oğlun yahut bir kızın oldu’’ der.Üstteki’nin ‘’ haberim var ‘’ demesi lazım,yoksa devamlı çimdik yer.Eğer top ebenin çukuruna girerse:’’Alttan üst’’ derlerve üstteki ebe olur.Bu defa alttan kalkan,yeni ebenin omuzuna biner.Bu atışlar sırasında top ortadaki büyük çukura girerse ‘’Gazang guuup’’ diye bağırır ve diger oyuncular etrafa kaçışır.Ebe koşarak kazankup’taki topu alır ve kaçan oyunculardan birisini nişan alarak atar.Top kaçan çocuğa değmiş ise ebe ona binerek veya döverek Gazangub’a kadar gelirler.Top hiç kimseye değmemiş ise ebe topun arkasından koşarak topu almaya gittiği yerde diğer çocuklarda gelerek Gazangup’a ellerler.Ebe yine ebe kalır.Oyun böylece devam eder gider.

———————————————————

OYUNUN ADI : İğnem Yitti İğnem Yitti

YAŞ GRUBU : 5-6 yaş grubu

GELİŞİM ALANI : : Bedensel gelişim,Psikomotor gelişim

AMAÇ : Beceriyi ve dikkati arttırmak,bedensel gelişime yardımcı olmak
MATERYAL : Sopa

OYUNUN OYNANMASI:

Kız çocukların oyunudur.İçlerinden biri ebe olur,birini de gelin yaparlar.Ebe eline bir sopa alır,uzakca bir kenara çakilir.Diğer çocuklar gelini aralarında sakalar ve çömelirler.Ebe elindeki deyneğini yere vura vura kanburunu çıkararak gelir,çömelmiş gruba :’’İğnem yitti,İpliğim yitti,İncili Kızım Nerelere Gitti,Ha,Huuuu’’diye yaklaşır.Çocuklardan biri sorar.’’ Ebe kızım nasıldı?’’ Ebe kızını şöyle güzeldi,böyle güzüldi,kaşları kara,gözleri ela,al al elma yanaklı…. diye tarif eder.Çocuklar :’’Kızının elini görsen tanırmısın?’’ diye sorarlar.Ebe ‘’ Tanırım’’ der.Bütün çocuklar ellerini teker teker uzatır,ebe bu elleri teker teker koklar,gelin olanın elini göstermezler.Kızının kokusunu alamayan ebe tekrar gezinmeye başlar,dolaşır,yine kümeye gelip aynı şekilde sorar,aynı hareketler yapılır.Üçüncü veya dördüncü gelişte gelinin de elini koklatırlar,ebe bunu tanıyarak :’’Hah,işte benim kızım ‘’der ve gelini elinden tutarak çeker,bir gülüşmeyle oyun böylece biter

—————————————————

OYUNUN ADI : Met (Çelik-Çomak) Oyunu

YAŞ GRUBU : 6-7-8 yaş grubu

GELİŞİM ALANI : : Bedensel gelişim,Psikomotor gelişim

AMAÇ : Beceriyi ve dikkati arttırmak,bedensel gelişime yardımcı olmak
MATERYAL :2 Deynek,Taş parçaları,küçük tahta parçası

OYUNUN OYNANMASI

Bu oyun erkek çocukların oyunudur.Aynı zamanda Anadolu da yaygın çelik çomak oyununu kendisidir.ancak Kayseriye has oyun deyimleri başka yerde kullanılmaz.Bilindiği gibi 60-70 cm uzunluğunda iki adet deynek kesilir.Bunların kalınlığı ele sığacak (3-4cm çapında) kadar olur.Yine bu kalınlıkta 4-5 adet de 8-10 cm boyunda çelik MET kesilir.Üzerine met koyabilmek için iki adet yassı taş bulunur ve birbirine yakın konur.Bu iki taşa kinne (kirne)denir.Aynı zamanda bu kinneye kale de denir.Deyneklerden biri kinnenin önüne konur,öbür deynekley de met çalınır.Burada çalmak : MET dediğimiz küçük çomakları,deynekle kinneden havalandırıp vurmak ve uzaklara MET ‘ i salmak anlamındadır.Çocuklar iki gruba ayrılıp taş tutarak bir grup kalede kalır,diğer grup çalınan MET’leri toplamak için aşağı adı verilen yere giderler.Kaledeki grubun ilk çocuğu bir MET çalar.Karşı taraf bu MET’i yere düşürmeden havada iken tutarsa kendi grubu kaleye geçer,diğer grup aşağı iner.kaleden çalınan met aşağıdaki grubun çocukları tarafından toplanıp kaleye atılır.Kaleye atılan met kalede kinne önünde duran deyneğe değerse o meti çalan çocuğun sırası bitmiş sayılır,met çalan yandı denilir.Sıra diğer arkadaşına gelir.Onunda .aldığı met kale deyneğine değerse veya meti çalamazsa onundasırası biter.Böylece kaledekiler sırsını tamamlarsa öbür grup kaleye geçer.Met çalma sırası biten çocuğa yandı denildiği gibi öldü denir.Kendinden sonraki arkadaşı ölen eşini iki defa met çalarak sağıltabilir.Böylece kalede met tutuluncaya veya cür’e gidinceye kadar durulur.Oyunda met’in gitmemesi istenen bir mevkie cür denir.Met oraya düşer ise ve o meti hangi grubun çocuğu alırsa o grup kaleye çıkar.Bu tür oynanan met oyuna YELDİRMELİ denir.Bir taraf (Kaledekiler ) bol bol met çalar,aşağıdakiler toplar.Bazen aşağıda met toplayanlar uzun mütdet kaleye çıkamazlar,usanırlar ve çalınan meti getirmezler.O vakit kaledekiler hep bir ağızdan :’’Bir met çaldım gelmedi,aynalı yüzük terledi’’diye meti getirmeyenleri kızdırırlar.Bundan sonrabaş tarafına vurarak meti havalandırır tekrar met çalar gibi uzaklara fırlatır.Tabii bu yerdeki meti havalandırmak çok güçtür.Bunun üç defa mete vurma hakkı vardır.Met biiir ,deyip mete vurmak zorundadır.Mete vurmazsa ve hemen :’’Ekmek yemiyeni ‘’diye konuşmazsa diğer hakları yanar ve sırasını kendinden sonraki eşine devreder.Mete vurmak şartıyla üç hakkını kullandığında meti kaleden hasım çocuğun bir sıçrayışta atlaya bileceği yer kadar uzaklaştıramamışsa yine hakkını kaybeder.Meti uzaklara üç vuruşta götürmüşse metin gittiği en son yerde şöyle sayılır Konuşmalar arasındaki her tire işareti birdeynek boyu olup sayı karşılığıdır.)Essol-essa-gını-gında-ade biiir.Gını-gında-ade iki gını gunda-ade üç diye kaleye kadar sayılır.Bu arada sayı sırası şaşırılırsa sayan ‘’Tu yağnışanı ‘’ der tekarar başlar.Bir grup kaleden inmeden kararlaştırılan sayıyı yapmak zorundadır.Tamamlamadan kaleden inerlerse yaptıkları sayılar yanar.Tekrar kaleye çıkışlarında yeniden sayıya başlar.Sayıyı tamamlayan kararlaştırılan cezayı karşı ekibi tatbik eder.Oyun böylece devam eder.Bu oyundaki sayıya maya adı verilir.Kaledeki eşlerin mayaları diğeri içinde geçerli sayılır.

————————————————————-

OYUNUN ADI : Seke Seke Ben Geldim Oyunu

YAŞ GRUBU : 6-7-8 yaş grubu

GELİŞİM ALANI : : Bedensel gelişim,Psikomotor gelişim

AMAÇ :

MATERYAL :

OYUNUN OYNANMASI

Kızların oyunudur.içlerinden biri görücü olarak ayrılır.Biride gelin olarak başına duvak verilir,kızların arasına katılır.Kızlar bir grup teşkil ederek otururlar.Gelinin önünü kapatırlar.Görücü kız karşıdan seke seke gelir ve kızlara hitaben :’’Seke seke ben geldim’’ der.Kızlar hep bir ağızdan :’’Sekmeden sefa geldin ‘’ derler.Aralarında konuşma şöylece devam eder.Görücü :’’Annem bir kız istiyor’’öbürleri’’ kızımız yok’’ ‘’ Tuz istiyor’’ ‘’Tuzumuz yok’’ ‘’Kızınız nerde’’ Gelini saklayarak :’’Hamamda’’ ‘’Çağırın gelsin’’ ‘’İncisi mercanı üzülür’’ ‘’İncisinin mercanının yerine bir beşli vererek ‘’ ‘’Olmaz’’ ‘’Olur’’ Görücü tek kız bu konuşma üzerine seke seke gider dolaşır yine seke seke gelir,aynı sözleri konuşur.’’Kızımız hamamda’’ Konuşmasına gelince görücü rölündeki :’’Kızımız hamamda yok ‘’der.kızlar ‘’Öyleyse dikenli tarlada’’derler.Görücü’’Voooov ayağıma diken battı,voooov ayağıma taş battı’’ diyerek topallaya topallaya uzaklaşır. Biraz sonra yine gelir tabii seke seke .Bu dafa kızların’’Kızımız çamurlu tarlada ‘’demesi üzerine görücü ‘’Voooov ayağıma çamur doldu’’diyerek döner uzaklaşır.Son gelişinde söze:’’Ağabeyim bir kız istiyor’’diye başlayınca ,kızlar ‘’Al öyleyse ‘’diye gelini aralarından çıkarıp görücüye teslim ederler,görücü kızı alır kaçar,biter

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: